راههای بسیاری برای تمرکز فکر و یادگیری کودکان

راههای بسیاری برای تمرکز فکر و یادگیری کودکان وجود دارد که پدر و مادر خلاق می توانند با کمی توجه و دقت از این راهها برای تمرکز کودک خود استفاده کنند.
لازم است برای ایجاد تمرکز در کودکان والدین با رفتارآگاهانه در تمرین و آموزش حواس، خود را الگوی کودکان قرار دهند، چرا که کودکان از طریق تقلید هم یاد می گیرند. یکی از راههای ایجاد تمرکز در کودکان این است که اشیا مختلف و متعددی را روی میز بگذارید. از کودک بخواهید که به این وسایل با دقت نگاه کند و سپس روی خود را برگرداند سپس یکی از این وسایل را از روی میز بردارید و از او بخواهید با نگاه دوباره به وسایل، بگوید که کدام وسیله از روی میز برداشته شده است.در ابتدا بازی را با چند وسیله مختصر شروع کنید ولی کم کم با افزایش تعداد وسایل روی میز و سپس با افزایش تعداد وسایلی که از روی میز بر می دارید بازی را مشکل تر کنید.

حتی با استفاده از تلویزیون می توانید به صورت تفریحی تمرکز فکر را تمرین کنید. به شخصیت ها، بازیگران و صحنه های تلویزیون دقت کنید و خصوصیات هر یک را تعیین کنید. طرز صحبت کردن آنها چگونه است؟ آیا لهجه خاصی دارند؟ آیا چپ دست هستند؟ به طرز حرکت آنها، تیک ها و حرکاتی که تکرار می کنند طرز لباس پوشیدن و....آنها دقت کنید. سپس با کودک در مورد نکات قابل توجه که دیده اید صحبت و سوال و جواب کنید.

کودکان پر جنب و جوش و نا آرام بیش از سایرین به برنامه ریزی و زمان بندی نیاز دارند. وقتی کودک کاری را ناتمام رها می کند و با عجله به سراغ کار دیگری می رود، لذت موفقیت و اتمام کار را از دست می دهد و همین انگیزه او را کاهش می دهد، زیرا هر انسانی برای رشد نیازبه تجربه های موفق دارد. کودک را زیر نظر بگیرید وواکنش های او را در کارهای ناموفق بررسی کنید. آیا با ناامیدی دنباله کار را رها می کند و به کار جدیدتری می پردازد یا بلافاصله سعی می کند با روش های دیگر مشکل را حل کند.

- حافظه بینایی و توالی آن: جهت تقویت آن از موارد زیر استفاده می شود:
۱- کارت های پومین (وسیله کمک آموزشی)
۲- کارت اشکال هندسی (وسیله کمک آموزشی)
۳- مکعب های رنگی (وسیله کمک آموزشی)
۴- استفاده از تصاویر کتاب داستان
۵- استفاده از مداد رنگی یا اشکال دیگر
۶- تصاویر ببین و بگو
۷- پنهان کردن یک شی دور از چشم کودک از میان اشیایی که قبلاً دیده است و بیان آن شی توسط کودک
۸- استفاده از کارت کلمات مختلف و مشابه
۹- مهره و نخ و کارت آن (نخ کردن مهره های رنگی با استفاده از کارت آنها)(وسیله کمک آموزشی)
۱۰- متفاوت چیدن مهره های رنگی
۱۱- استفاده از کارت اشکال یا نقطه های مختلف
۱۲- پیدا کردن برخی اشکال هندسی در تصاویر- کلماتی را به کودکان نشان داده و او صدای اول یا آخر کلمه را با این حروف نشان دهد.

- تمیزدیداری و راههای تقویت آن:
1) تصاویر آزمون فراستیگ
2) ادراک نقش از زمینه
3) نشخیص یک تصویر خاص از میان یک مجموعه
4) تشخیص شکل صحیح نوشتاری کلمه از میان کلمات اشتباه
5) تشخیص صدای اول یا آخر کلمه با استفاده از دیدن کارت کلمات.
6) تشخیص یک حرف یا یک کلمه ی متفاوت از میان کلمات و حروف مشابه

- اکمال دیداری و راههای تقویت آن:
1- تشخیص کلمات یا اشکال سایه دار بر روی کارت های مختلف
2- تکمیل شکل های مختلف هندسی
3- تکمیل طرح هایی از حیوانات مختلف یا حروف گوناگون
4- تکمیل تصاویر با استفاده از تصویر الگو

- راهبردهای تقویت حافظه شنیداری و توالی آن
1) تصویر یابی، تعدادی تصویر به کودک نشان داده و او تصویری که داستانش را شنیده نشان می دهد.
2) گفتن داستان به کودک و سوال در مورد جزئیات داستان(چه کسی، کجا، چگونه، چطور)
3) گفتن داستانی به کودک و مرتب کردن تصاویر داستان به ترتیبی که اتفاق افتاده
4) بیان چند کلمه- حروف و جمله و تکرار آن توسط دانش آموز پس از آن
5) بیان نام تعدادی حیوانات و میوه ها و تکرار آن توسط دانش آموز
6) دستورات را انجام دهد
7) بازی با جملات لفظی بی پایان که جمله ای گفته شود و دانش آموز آن جمله را با کلمه ای دیگر بگوید تا پایان.
8) تقلید صدا با دیدن تصاویر آنها
9) پخش صدا و تشخیص تصویر آن از میان تصاویر گوناگون(نوار صدای حیوانات و کارهای روزانه با کارت)
10) پخش صدا بدون تصویر(نوارهای صدای حیوانات و کارهای روزانه بدون کارت)
۱۱) تکمیل قسمت های ناتمام کلمات و جملات
12) بیان کلمات0 اعدا- حروف- جملات به ترتیب
13) دقت به نمونه های صدا مثلاً معلم چند بار کف زد(دقت شنیداری)
14) نمونه های دو صدایی مثلاً صدای به هم خوردن قاشق به فنجان(دقت شنیداری)
- راه های تقویت حساسیت و تمیز شنیداری
1) صداهای دور و نزدیک را تشخیص دهد با چشم بسته
2) تشخیص صداهای بلند و آهسته، زیر و بم از هم
3) کشف صداهای ظریف مثل تیک تاک ساعت
4) تعقیف صدا(که منبع صدا را تشخیص دهد)
5) نقش و زمینه شنوایی یعنی همزمان با پخش یک موسیقی به یک محرک شنوایی گوش کند
6) بازشناسی سمعی یعنی شما نام شی را بگویید و کودک تصویری را که با همان صدا شروع می شود، نشان دهد.
7) پیدا کردن کلمات هم آغاز و هم پایان بعد از بیان کلمات توسط مربی مثل سیب،سگ، شیر
8) پیوند شنودی: ساختن کلمه بعداز شنیدن حروف آن کلمه مثل ت – و – پ- توپ
9) پیدا کردن تصویر توسط دانش آموز بعداز شنیدن داستان معلم
10) تشخیص جفت وسایل صداساز
11) تشخیص صدای اول یا آخر کلمه و بیان آن
12) قافیه های چیستان، مثلاً هم قافیه است با رُک، مرغ به دانه می زند= نوک
13) آگاهی از کلمات هم وزن، مجموعه های 3 تایی و 4تایی به کودک گفته و او کلمات هم وزن را پیدا کند- مثل موش، لب، گوش.
- حافظه کوتاه مدت و راههای تقویت آن :
1- تصاویر ببین و بگو
2- بیاد آوردن شماره تلفن
3- بازی اعداد و کلمه
4- جاگذاری تصاویر طبق الگو از پیش دیده شده
5- کارت پومین (وسیله کمک آموزشی)
6- موزائیک های رنگی (وسیله کمک آموزشی)
7- مکعب های رنگی با الگو (وسیله کمک آموزشی)
8- کلمات مشخص شده در متن را حفظ کند و بیان کند
9- یکی از دانش آموزان روی چند حرف از جدول الفبا بپرد و دانش آموز بگوید چه حرف هایی بود.

- حافظه بلند مدت و راهبردهای درمانی آن
1- تعریف داستانی را که در هفته گذشته خوانده است.
۲- تعریف خاطرات تابستان یا مسافرت یا عید نوروز
3- تشخیص و شناسایی میوه ها- رنگ و شکل و طعم انها
4- به خاطر داشتن جدول ضرب اعداد
5- تکرار مطالب درسی
6- نوشتن مطلب در مورد فصل های سال و بیان خصوصیات فصل ها
7- به یاد داشتن و بیان ماه های سال
8- بیان قانون بازی هایی که می داند
9- بیان نام کارتون ها و فیلم هایی که می بیند.
10- شرح و بیان کارتون ها و فیلم های دیده شده
۱۱- به یادآوردن دوستان سال های قبل
12- بیان شماره تلفن ها
13- یادآوری تاریخ های تولد
14- گفتگو در مورد قیافه های افراد
15- به یاد داشتن کارها و قرارهای ملاقات
16- یادگیری همراه با موسیقی

نوشته شده توسط: اعظم پناهی

کتاب کودک و نوجوان...